Hane halkı olarak plastik kullanımına daha çevre dostu bir alternatif olarak kullanabileceğimiz eşyaların arasında muhtemelen en çok tanınan ve bilinçli tüketimle en çok özdeşleşenlerden biri de alışverişte plastik torbalar yerine kullanılan bez çantalar. Eğer Good4Trust’ı takip ediyor ve organik üreticilerden alışveriş yapıyorsanız muhtemelen sizin evinizde de bunlardan birkaç tane olabilir. Tam olarak bu nedenle bez çantalar tüketim ve çevresel etki arasındaki ilişkinin ilk bakışta görünebileceğinden daha karmaşık olduğunu açıklamak için iyi bir örnek.
Her ne kadar plastiğin doğada oldukça zor çözündüğü ve dolayısıyla çöp olarak atıldığında uzun yıllar çevreye zarar verebileceği bilinse de plastik torbaların üretim süreci aslında çevreyi o kadar da etkilemez. Bunun sebebi pek çok yerde kullanıldığını gördüğümüz naylon poşetlerin ağırlıklı olarak petrol yan ürünlerinden imal edilmesi ve nispeten az miktarda enerji kullanılarak seri üretebilmeleri.
Buna kıyasla bez çantalar çoğunlukla pamuklu kumaştan yapılır – ki diğer tekstil malzemeleri ile kıyaslandığında pamuk üretiminin ve işlemesinin gerektirdiği yüksek enerji ve su nedeniyle pamuk tüm kumaş türleri arasında çevreyi en olumsuz etkileyen kumaştır (gerçi burada dokuma türünün de kumaşların karbon ayak izini etkilediğini söylemekte yarar var).
Tek bir bez çantanın çevre üstündeki etkisi plastik poşetlerden daha büyük olsa da burada kullanım sayılarını karşılaştırmak da gerekiyor. İngiltere Çevre Ajansı’na göre bez çantaların çevre dostu sayılabilmek için plastik poşetlerden aşağı yukarı 130 kat daha fazla kullanılmaları gerekiyor. Mesela bir plastik poşeti 1 hafta kullanıp atıyorsanız bez çantaları 2 yıldan uzun süre kullanmanız gerekiyor.
(Bu plastik poşetlerin bez torbalardan “daha iyi” olduğu anlamına gelmiyor. Sadece bez torbaları ihtiyacınız olduğu kadar alıp gerçekten ömrünü doldurana kadar kullanmanın önemini gösteriyor.)
Anlayacağınız sadece tek bir tüketim maddesini başkasıyla değiştirmek her zaman çevre dostu olmanızı sağlamıyor. Pek çok durumda Mal A yerine Mal B’yi almak yerine hiçbir şey almamak çevre için daha faydalı. Evimizde bir dolabı ileride kullanabileceğimiz fikriyle bez torbalarla doldurmak yerine ne kadar sık alışveriş yaptığımıza dikkatle bakıp alışveriş çantalarımızı ona göre seçmemiz gerekiyor.
Gereksiz tüketimi azaltmak ve mümkün olduğunca zaten sahip olduklarımızı tekrar kullanmak çevre dostu olmak için oldukça basit ve işe yarayan önlemler. Bir daha alışverişe çıktığınızda aldıklarınızı ne ile taşıdığınız kadar aldıklarınızın hepsine ihtiyacınız olup olmadığını da kendinize sormayı deneyin.
Kaynaklar:
Tote Bag – Progress in Political Economy (PPE)
Plastik poşet, kese kağıdı, bez çanta: Çevreye en az zarar veren hangisi? – BBC News Türkçe
Bir Cevap Yazın