Günümüzde sürdürülebilirlik kavramı, sadece enerji kaynakları veya atık yönetimiyle sınırlı değil; günlük beslenme alışkanlıklarımızda da önemli bir rol oynuyor. Yediğimiz her ürün, ekolojik sistemin bir parçası olarak doğa üzerinde belirli bir iz bırakıyor. Bu noktada mevsiminde meyve ve sebze almak, hem çevreyle uyumlu hem de sağlığımız için faydalı bir tercih olarak öne çıkıyor.
Mevsiminde yetişen ürünler, doğal iklim koşullarında büyür.
Bu da daha az su, enerji ve kimyasal girdi anlamına gelir. Örneğin, kışın domates almak istediğimizde seralarda yapay ışık, ısıtma ve yoğun su kullanımıyla üretilen domateslere yöneliyoruz. Oysa yazın aynı ürünü besin listemize almak hem daha lezzetli hem de daha düşük karbon ayak izi taşıyor. Böylece ekolojik denge korunuyor ve doğanın döngüsüne zarar verilmemiş oluyor.
Ekolojik açıdan bakıldığında, doğanın kendine ait bir ritmi vardır. Her mevsim farklı sebze ve meyvelerin öne çıkması, bu ritmin bir yansımasıdır. Bu döngüye uygun beslenmek, yalnızca çevreye saygılı bir yaklaşım değil; aynı zamanda insan sağlığı için de en doğru seçimdir. Çünkü mevsiminde alınan ürünler, vitamin ve mineral açısından en zengin oldukları dönemde soframıza gelir. Örneğin yaz aylarında karpuz, salatalık ve domates gibi su oranı yüksek ürünler vücudu serinletirken; kışın portakal, mandalina ve lahana gibi C vitamini zengini ürünler bağışıklığı destekler.
Mevsiminde yetişmeyen ürünler genellikle seralarda veya uzak ülkelerden ithal edilerek sofralarımıza ulaşır.
Bu süreçlerde yüksek miktarda enerji, su ve fosil yakıt kullanılır. FAO verilerine göre, sera koşullarında yetiştirilen domatesin karbon ayak izi, mevsiminde tarlada yetişen domatese kıyasla yaklaşık 4-5 kat daha yüksektir. Ayrıca uzun mesafeli taşımacılık, küresel sera gazı emisyonlarının yaklaşık %11’ini oluşturmaktadır. Bu durum, iklim değişikliğini hızlandırarak sürdürülebilir gıda sistemlerini tehdit etmektedir. Araştırmalar, mevsiminde toplanan sebze ve meyvelerin besin değerlerinin daha yüksek olduğunu göstermektedir. Örneğin, mevsiminde hasat edilen ıspanak, uzun süre depolanan veya serada yetişen ıspanağa kıyasla %30’a kadar daha fazla C vitamini içerebilir.
Bireyler olarak yapabileceğimiz basit tercihler, küresel ölçekte büyük farklar yaratabilir. Alışveriş yaparken mevsim takvimine uygun seçimler yapmak, ithal ürünlerden çok yerel üretime yönelmek ve ihtiyaç kadar ürün almak bu adımların başında gelir. Bu tür bilinçli alışkanlıklar, hem doğanın döngüsüne saygı göstermemizi sağlar hem de gelecek nesiller için yaşanabilir bir çevre bırakmamıza katkı sunar.
Son olarak:
Mevsiminde meyve ve sebzeleri beslenme listemize eklemek, ekolojik dengeyi koruyan ve insan sağlığını iyileştiren bir yaklaşımdır. Küçük gibi görünen bu seçim, aslında hem bireysel hem de toplumsal düzeyde önemli sonuçlar doğurur. Doğanın ritmine uyum sağlayarak hem çevreye duyarlı bir yaşam sürebilir hem de sağlıklı beslenmenin keyfini çıkarabiliriz.
Sizde daha fazla sürdürülebilir seçenekler için Good4Trust çarşısını ziyaret etmeyi unutmayın.
Yazı sürdürülebilirlik açısından bilinçlenmemize inanılmaz katkı sağlamakta. Elinize emeğinize sağlık Selin Hanım. Çok yararlı bir yazı olmuş. Devamını sabırsızlıkla beklemekteyim!